رضوا

عرفان


رضوارضوا
وحیمدیریت
عقلدرباره ما
عشقتماس با ما


فلسفه



عرفان
سخن روز : 


موضوعات: فلسفه, فلسفه اسلامي
نوشته شده در سه شنبه, ۳۱ مرداد ۱۳۹۱ | نویسنده دکتر حسن اردشيري لاجيمي

قاعدۀ «الواحد لایصدر عنه الاّ الواحد»

بسم الله الرحمن الرحیم

قاعدۀ «الواحد لایصدر عنه الاّ الواحد»

از یکی، جز یکی پدیدار نگردد، پس بسیار ، از یکی آفریده نشده است و در نتیجه مبدأ واحد را در واحد و منشأ کثیر را در کثیر باید جستجو کرد.

این قاعده از مهمترین و اصیل ترین قواعد فلسفی است که هم در ابداء و جعل و پیدایش بسیاری از اصول دیگر فلسفه و حکمت متعالیه نقش داشته است و به همان تناسب نیز مخالفت های فراوان مخالفین فلسفه  را در پی داشته است.

برهان اول:

همیشه در وجود علت، یک نوع خصوصیت موجود است که بر اساس آن منشاء صدور معلول واقع می شود. زیرا اگر در وجود علت، یک نوع خصوصیت و مناسبت با معلول خاص موجود نباشد، هرگز صدور معلول خاص تحقق پذیر نخواهد بود و صدور هر گونه معلول از علت موجب ترجیح بدون مرجّح خواهد بود.

بنابراین هیچ گاه معلول از علت خویش صادر نمی گردد، مگر اینکه بر اساس یک نوع خصوصیت صدور معلول خاص واجب باشد.

در این هنگام گفته می شود، هرگاه از علت واحد، از جهت اینکه صدور (ب) واجب است، (ج) صادر گردد، لازم می آید، علت واحد از جهت صدور (ب) منشاء صدور (ما لیس ب) واقع شود.

بنابراین صدور (ب) واجب نخواهد بود.

در حالی که مفروض، علت واحد است از جهت صدور(ب) نه از جهت صدور (ما لیس ب).

برهان دوم:

هرگاه واحد حقیقی به عنوان علت، منشاء صدور دو امر مختلف مانند (الف) و (ب) واقع شود، لازم می آید که یک امر منشاء صدور (الف) و (ما لیس الف) واقع شده باشد.

زیرا صدور (ب) چیزی جز ( ما لیس الف) نمی باشد.

و این امر مستلزم اجتماع نقیضین خواهد بود. که محال است.

نکته:

البته لازم به تذکر است که؛ صدور موجودات از باری تعالی به نحو ترتب علی و معلولی به هیچ وجه منافی قدرت مطلقۀ وی نمی باشد. زیرا قدرت عبارت است از توانائی انجام کار بر وجهی که معقول است.

منابع:

۱-قواعد کلی فلسفی در فلسفه اسلامی، دکتر دینانی؛ج۲،ص۶۱۱

۲-قبسات،میرداماد،ص۲۳۲

۳-منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران،آیت الله سید جلال الدین آشتیانی،ج۱،ص۲۴۴

۴-اشارات، ابن سینا،ج۳،ص۱۲۲

۵-التصحیل، بهمنیار،ص۵۳۱

۶-اسفار اربعه، آخوند ملا صدرا،ج۷،ص۲۳۲

و ….



برچسب: , ,
| بدون دیدگاه

عقل
عرفانبازگشت به بالاي سايت             وحی پرينت صفحه




رضوا | اخبار | درباره رضوا | تماس با رضوا | رضوا در فيس بوك | رضوا در گوگل پلاس آخرين بروزرساني سايت   جمعه, ۱ خرداد ۱۳۹۴



Powered By Wordpress - Designer: RezaOnline.net
بهینه سازی سایت : سئو